Elma sirkesi, turşudan sosa, çorbadan ev yapımı peynire kadar mutfakta pek çok tarifte kullanılabilen çok yönlü bir üründür. Hafif ve tatlımsı aroması, keskin sirke türlerine göre daha dengeli bir tat katar.
Bu yazıda üründen değil, doğrudan tariflerden bahsediyoruz. Elma sirkesinin besin profili ve genel faydaları için elma sirkesinin faydaları yazımıza, evde nasıl hazırlandığı için ise elma sirkesi evde nasıl yapılır yazımıza göz atabilirsiniz. Yemek dışı kullanım alanları için ise elma sirkesi ev işlerinde nasıl kullanılır yazımıza bakabilirsiniz.
Salata sosu ve salata tarifleri için ayrı bir yazımız var: elma sirkeli sebze salatası tarifine oradan ulaşabilirsiniz. Bu yazıda salata dışındaki kullanım alanlarına odaklanıyoruz.
Elma Sirkesi ile Turşu Yapımı
Turşu yapımında genelde üzüm veya limon sirkesi tercih edilse de, elma sirkesi de kullanılabilir. Elma sirkesinin asit oranı üzüm sirkesinden daha düşüktür, bu yüzden turşuya daha hafif ve tatlı bir karakter katar.
Malzemeler:
- Turşuluk sebzeler (salatalık, havuç, biber gibi)
- Elma sirkesi
- Su
- Tuz
- Sarımsak, dereotu (isteğe göre)
Hazırlanışı:
- Sebzeleri yıkayıp uygun büyüklükte doğrayın, kavanoza yerleştirin.
- Elma sirkesi ve suyu eşit oranda karıştırın, tuzu ekleyip eritin.
- Karışımı sebzelerin üzerini tamamen kapatacak şekilde kavanoza dökün.
- İsteğe göre sarımsak ve dereotu ekleyin.
- Kavanozun kapağını kapatıp serin bir yerde birkaç gün bekletin.
Elma sirkesinin bakteri oluşumunu engelleyici özelliği, turşunun dayanıklılığını artıran bir etken. Miktarına dikkat etmek gerekir, çünkü aroması üzüm sirkesine göre daha belirgin tatlı bir iz bırakır.
Elma Sirkesi ile Soslar
Salata sosu dışında da birçok sos tarifinde kullanılabilir.
- Marine sosu: Zeytinyağı, elma sirkesi, sarımsak ve baharatlarla karıştırılarak tavuk veya et marinasyonunda kullanılır, eti yumuşatma özelliğiyle bilinir.
- Tatlı ekşi glazür: Bal veya pekmezle karıştırılarak, kızarmış sebze ya da etin üzerine servis öncesi gezdirilir.
- Hardallı sos: Hardal, zeytinyağı ve elma sirkesi karışımı, sandviç ve wraplar için pratik bir sos oluşturur.
Kamber Gurme elma sirkesi de bir sirke olarak, bu tür soslarda pratik bir malzeme.
Elma Sirkesi ile Yemekler
Çorbalara pişirme sonunda birkaç damla elma sirkesi eklemek, lezzeti belirgin şekilde artırır. Özellikle mercimek ve sebze çorbalarında bu küçük dokunuş fark yaratır.
Sebze yemeklerinde de pişirme sonunda az miktarda eklenerek, yemeğin tadına derinlik katılabilir. Kızartılmış veya fırınlanmış sebzelerin üzerine servis öncesi gezdirmek de tercih edilen bir yöntem.
Baklagil yemeklerinde de benzer bir kullanım var, özellikle nohut ve fasulye yemeklerinin üzerine servis sırasında birkaç damla eklemek, yemeğin ağırlığını hafifleten bir denge kurar.
Elma Sirkesi ile Ev Yapımı Peynir
Elma sirkesi, sütü keserek taze peynir yapımında da kullanılabilir. Limon suyunun yaptığı işi elma sirkesi de görür, sütün pıhtılaşmasını sağlar.
Malzemeler (yaklaşık 4 litre süt için):
- 4 litre süt
- Yarım çay bardağı elma sirkesi
- Tuz
- Zeytinyağı (isteğe göre)
Hazırlanışı:
- Sütü tencereye alıp ocakta ısıtın.
- Kaynama noktasına gelmeden hemen önce elma sirkesini ekleyin.
- Süt kesilmeye başlayınca ocaktan alın.
- Karışımı temiz bir tülbentle süzgece dökün, 10-15 dakika süzülmeye bırakın.
- Süzülen peynire tuz ve isteğe göre zeytinyağı ekleyip karıştırın.
Elde edilen peynir buzdolabında kapalı bir kapta birkaç gün tazeliğini korur. Kremsi bir kıvam isteyenler, süzme süresini kısaltabilir, daha kuru ve dilimlenebilir bir peynir isteyenler ise süzme süresini uzatıp üzerine ağırlık koyabilir.
Bu yöntemle elde edilen peynir, lor peynirine yakın bir doku ve tada sahiptir. Kahvaltıda, ekmek üzerinde ya da salatalarda kullanılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Elma sirkesi turşuda üzüm sirkesinin yerine geçer mi?
Kısmen evet, ama tat farkı olur. Elma sirkesi daha hafif ve tatlımsı bir karakter katar, üzüm sirkesi ise daha keskin bir sonuç verir.
Elma sirkesiyle yapılan peynir ne kadar süre saklanabilir?
Buzdolabında, kapalı bir kapta genellikle birkaç gün tazeliğini korur. Uzun süreli saklama için uygun değildir, taze tüketilmesi önerilir.
Elma sirkesi hangi yemeklerde en iyi sonucu verir?
Mercimek ve sebze çorbaları, kızartılmış veya fırınlanmış sebzeler ve marine edilmiş etler, elma sirkesinin en çok fark yarattığı tarifler arasında.
Marine sosunda elma sirkesi ne kadar kullanılmalı?
Genel bir başlangıç için birkaç yemek kaşığı yeterlidir. Miktarı, marine edilecek et veya sebzenin büyüklüğüne göre ayarlanabilir.
Elma sirkesiyle yapılan turşu ne kadar sürede hazır olur?
Serin bir yerde birkaç gün bekletildikten sonra tüketilebilir. Daha yoğun bir tat isteyenler süreyi bir haftaya kadar uzatabilir.
Elma sirkesi baklagil yemeklerinde nasıl kullanılır?
Nohut ve fasulye gibi yemeklerin üzerine servis sırasında birkaç damla eklenerek kullanılır. Yemeğin ağırlığını hafifleten bir tat dengesi kurar.
Elma Sirkesi, dengeli beslenme düzenine katkı sağlayabilecek bir gıda ürünüdür. Tıbbi tedavi amacı taşımaz; herhangi bir hastalığın teşhis, tedavi veya önlenmesi amacıyla kullanılmamalıdır.